حضور معاون پژوهش و فناوری دانشگاه لرستان در اجلاس معاونان پژوهش دانشگاههای ایران/ رونمایی از طرح «آتف»
۱۴۰۵/۰۷/۰۲
دکتر حسین حاتمی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه لرستان در اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور شرکت کرد. در این اجلاس، با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، طرح «آتف» رونمایی شد.
روز سهشنبه ۳۱ شهریورماه شصت و دومین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها، پژوهشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور با حضور دکتر سیمایی صراف وزیر علوم ،تحقیقات و فناوری، دکتر ابطحی معاون پژوهشی وزارت علوم، دکتر عظیمیراد، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، دکتر صالحی، دبیر شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها، پژوهشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور، در تالار ۱۷شهریور دانشگاه خوارزمی برگزار شد.
اهمیت برنامه هفتم توسعه کشور/ انتقاد از ساختارهای فعلی پژوهش در دانشگاهها/ توجه به ساختارهای پویا و منعطف/ آغاز اجرای طرح آزمایشگاه تحقیقاتی فردی
دکتر سیدمهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و شهدای اخیر کشور اظهار کرد: «برنامه هفتم توسعه در شرایط متفاوتی نسبت به شرایط امروز تدوین شده و تکالیف قانونی مهمی را در حوزه علم و فناوری، برای کشور تعیین کرده است».
دکتر ابطحی، با اشاره به اهداف تعیینشده در برنامه هفتم توسعه افزود: «رسیدن به رتبه چهاردهم جهانی در تولید علم، افزایش سرانه مقالات و توسعه نشریات علمی کشور، از جمله اهداف تعیینشده است و باید بررسی کنیم که در شرایط فعلی، چه میزان با این اهداف فاصله داریم و چگونه میتوانیم به آنها دست پیدا کنیم».
معاون پژوهشی وزیر علوم،افزود: «یکی از اقداماتی که میتوان انجام داد، تخصیص بودجه به جایی است که بیشترین تأثیر را داشته باشد. ما محققانی داریم که از نظر علمی، مقالات بسیار خوبی مینویسند و در حوزه فناوری، پایاننامهها و رسالههای نوآورانه، تولید میکنند؛ بنابراین، تقویت آنها و دور کردنشان از مسیرهای معمول بوروکراتیک، ضروری است».
دکتر ابطحی، با انتقاد از ساختارهای فعلی پژوهش در دانشگاهها اظهار کرد: «ساختارهای پژوهشی موجود تا حد زیادی از ساختارهای آموزشی الگوبرداری شدهاند، در حالی که ماهیت پژوهش با آموزش، متفاوت است».
وی افزود: در ساختار آموزشی، گروه آموزشی، دانشکده و دانشگاه وجود دارد، اما در ساختارهای پژوهشی نیز ساختارهایی مشابه ایجاد کردهایم که در برخی موارد، دست و پاگیر هستند؛ برای نمونه، گروه پژوهشی، مرکز پژوهشی و پژوهشکده ایجاد شده و برای هر کدام، ساختارهای مشخصی، تعریف شده است».
معاون پژوهشی وزارت علوم، توضیح داد: «این ساختارها گاهی پژوهشگران را برای مدت طولانی در قالبهایی ثابت قرار میدهند، در حالی که پژوهش، نیازمند ساختارهای پویا و منعطف است».
دکتر ابطحی با اشاره به طرح «آزمایشگاه تحقیقاتی فردی» گفت: «به نظر میرسد هسته اصلی یک ساختار پژوهشی پویا باید پژوهشگرانی باشند که خروجیهای علمی و فناوری قابل توجهی دارند».
وی افزود: «پژوهشگر برجستهای که مقالات شاخص تولید میکند، ارتباط قوی با صنعت دارد، در حوزه نوآوری فعالیت میکند، دانشجویان توانمند تربیت میکند، شرکتهای زایشی ایجاد میکند، ارتباطات بینالمللی مناسبی دارد و در حل مسائل کشور نقشآفرین است، میتواند بهعنوان یک آزمایشگاه تحقیقاتی فردی، مورد حمایت قرار گیرد».
معاون پژوهشی وزارت علوم ادامه داد: «در این مدل، به پژوهشگر یک گرنت {پژوهانه} مشخص اختصاص داده میشود تا بتواند فعالیتهای پژوهشی و نوآورانه خود را با استقلال و چابکی بیشتری، دنبال کند».
دکتر ابطحی، از آغاز اجرای پایلوت طرح آزمایشگاههای تحقیقاتی فردی خبر داد و گفت: «در مرحله نخست، این طرح با ۱۱۲ نفر آغاز شده و گرنت {پژوهانه} سال پایه برای هر پژوهشگر، یک میلیارد تومان است».
وی افزود:« ۷۰ درصد بودجه این طرح، تخصیص پیدا کرده و دانشگاههایی که در طرح پایلوت حضور دارند، آخرین اعتبار مربوط به این مرحله را دریافت خواهند کرد».
معاون پژوهشی وزارت علوم، اظهار داشت: «در این طرح، ابتدا پژوهشگران دارای ظرفیت علمی، ارتباط با صنعت و دستاوردهای فناورانه، شناسایی میشوند و سپس، حمایت مالی هدفمند در اختیار آنها قرار میگیرد».
ابطحی، با اشاره به مرحله بعدی این طرح تشریح کرد: «اگر دو یا چند پژوهشگر دارای آزمایشگاه تحقیقاتی فردی قوی در یک حوزه بینرشتهای، با یکدیگر همکاری کنند، امکان دریافت گرنت همافزایی برای آنها فراهم خواهد شد».
وی افزود: «این گرنت {پژوهانه} در شرایط فعلی، حدود ۵ میلیارد تومان در سال خواهد بود و برای سه سال، قابل پرداخت است».
معاون پژوهشی وزارت علوم ادامه داد: «در صورت موفقیت این تیمها در جذب گرنتهای بینالمللی، امکان شکلگیری همکاریهای بینالمللی و ایجاد آزمایشگاههای مشترک نیز فراهم خواهد شد».
.دکتر ابطحی، درباره چشمانداز این طرح گفت: «هدف وزارت علوم این است که در نهایت به هزار آزمایشگاه تحقیقاتی فردی برسیم».
وی افزود: «برای سال جاری نیز هدفگذاری شده است که تعداد این آزمایشگاهها افزایش پیدا کند و تحقق کامل این برنامه، نیازمند حمایت مجلس در بودجه سال آینده است».
معاون پژوهشی وزارت علوم در ادامه با اشاره به وضعیت ارتباط دانشگاه با صنعت گفت: «امروز حدود ۱۴ هزار طرح ارتباط با صنعت در دانشگاههای کشور در حال اجراست و طی دو سال گذشته، رشد طرحهای ارتباط با صنعت، بسیار قابل توجه بوده است».
دکتر ابطحی، ارزش این طرحها را حدود ۱۷ همت عنوان کرد و افزود: «اینها طرحهایی هستند که در چارچوب معمول ارتباط دانشگاه و صنعت، اجرا میشود، اما مسئله مهم، این است که دانشگاهها چگونه میتوانند به حل مسائل کلان کشور، ورود کنند».
او تأکید کرد: «ظرفیت دانشگاههای کشور باید با حداکثر توان و حتی با حداقل امکانات موجود، در خدمت افزایش تابآوری کشور قرار گیرد؛ دانشگاهها میتوانند در حوزههای دفاعی، امنیت غذایی، سلامت و سایر مسائل اساسی کشور، نقشآفرینی کنند».
معاون پژوهشی وزارت علوم، خاطرنشان کرد: «حفظ سرمایه اجتماعی، حفظ پژوهشگران در داخل کشور، تجهیز و حمایت از آنان و پاسخگویی به مسائل و پرسشهای اساسی کشور، از وظایف مهم مجموعه پژوهشی کشور است و امیدواریم این ظرفیت، بیش از گذشته، به حرکت درآید».
رونمایی از طرح «آتف»
در ادامه، با حضور دکتر سیماییصراف، وزیر علوم تحقیقات و فناوری، طرح «آتف»، رونمایی شد.
طرح آتف، با هدف بازآرایی نظام پژوهش کشور تدوین شده است و هدایت ظرفیتهای دانشگاهی از فعالیتهای پراکنده و مقطعی به سمت حل مسائل واقعی جامعه و صنعت را دنبال میکند.
طرح آتف، بر چهار محور توسعه علمی، حل مسئله، نوآوری و ساخت و تربیت نیروی انسانی استوار است و اجرای آن در چهار مرحله شامل: شناسایی پژوهشگران مستعد، تشکیل آزمایشگاههای فردی با حمایت سهساله، ایجاد شبکههای پژوهشی میانرشتهای و شکلگیری شبکههای بزرگ مأموریتگرا و شبکه پژوهشی هم افزا (هما)، پیشبینی شده است.
توجه به زیستبوم یکپارچه فناوری/ اهمیت جایگاه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری
در این اجلاس، دکتر پیمان صالحی، دبیر شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف)، با اشاره به جایگاه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، اظهار کرد: «پرسش اصلی این است که آیا به زیستبوم یکپارچهای که بتواند در سطوح مختلف فناوری، پاسخگو باشد، رسیدهایم یا خیر و اگر نرسیدهایم، کجای کار هستیم و چه باید بکنیم».
دکتر صالحی، با اشاره به قانون تشکیل وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، گفت: «در سال ۱۳۸۳ که قانون ایجاد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در مجلس تصویب شد، وظایف مختلفی در حوزه انسجام امور اجرایی و سیاستگذاری نظام علم، تحقیقات و فناوری کشور، به این وزارتخانه واگذار شد».
صالحی ادامه داد: «وزارت علوم یک وزارتخانه است، اما وظایف فراتری هم به آن داده شده است؛ بنابراین این سؤال مطرح میشود که چگونه یک وزارتخانه میتواند نظام ارزیابی کشور را انجام دهد یا در حوزه فناوری در سطح کشور، ایفای نقش کند».
وی گفت: «راهحل قانونگذار این بود که شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل شود تا این شورا اختیار لازم را برای انجام امور ملی در سطحی که قانون به وزارت علوم واگذار کرده است، داشته باشد».
دبیر شورای عالی عتف با بیان اینکه رئیسجمهور، رئیس این شورا و وزیر علوم، نایبرئیس آن است، اظهار کرد: «دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری در وزارت علوم قرار دارد، اما شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، تنها برای وزارت علوم نیست؛ بلکه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری کشور است».
او با اشاره به ترکیب اعضای این شورا، افزود: «اعضای شورا شامل وزرا، معاونان رئیسجمهور، رئیس سازمان برنامه و بودجه، نمایندگان مجلس از کمیسیون آموزش و تحقیقات، رئیس سازمان پدافند غیرعامل، رؤسای دانشگاهها، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، رؤسای فرهنگستانها و نماینده انجمنهای علمی منتخب هستند».
دکترصالحی، با اشاره به اینکه در زمان تصویب قانون تشکیل وزارت علوم، معاونت علمی ریاستجمهوری وجود نداشت، گفت: «اخیراً پیشنهاد اضافه شدن اعضایی به شورا را مطرح کردیم، اما اعلام شد که چون ترکیب شورا در قانون مشخص شده است، تغییر آن، نیازمند مصوبه مجلس است».
اهمیت نقشآفرینی دانشگاهها در حل چالشهای کشور
در این اجلاس، دکتر عظیمیراد، عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس، با تاکید بر اهمیت نقشآفرینی دانشگاهها در حل چالشهای کشور گفت: «دانشگاهها باید در حل مسائل و ابرچالشهای کشور نقش مؤثرتری ایفا کنند و ارتباط میان دانشگاه، جامعه و صنعت، تقویت شود».
وی افزود: «رئیسجمهور پیشتر در وزارت علوم بر ضرورت افزایش اثربخشی دانشگاهها تأکید کرده بود. انتظار میرود این اجلاس با تمرکز بر ارتباط دانشگاه با جامعه و صنعت، به تحقق این هدف کمک کند».
گفتنی است شصت و دومین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها، پژوهشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور، با ایراد سخنرانی و ارائه تجربیات موفق معاونان پژوهش و فناوری دانشگاه های کشور، برگزاری نشست پرسش و پاسخ و قرائت بیانیه، به پایان رسید.
منبع دریافت دادههای متن خبر: معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه لرستان.
